Streszczenie

Badania nad topografią i architekturą starożytnej Aleksandrii prowadzone od początków XIX wieku, początkowo oparte głównie na źródłach pisanych, z czasem wzbogacane o dane pochodzące z odkryć archeologicznych. Pierwszy plan starożytnej Aleksandrii oparty w równej mierze o źródła filologiczne jak i materiały z wykopalisk, to użyteczny do dziś plan autorstwa Mahmud Beya, opublikowany w 1872 roku. Wykopaliska polskie na Kom el-Dikka, prowadzone od 1960 roku do dziś, w samym centrum miasta nowożytnego (i starożytnego) przyniosły mnóstwo nowych danych, tak dotyczących topografii tej części miasta, jak i architektury (i dekoracji architektonicznej) dla niektórych epok. W roku 1992 prace archeologów francuskich w rejonie dawnej Dzielnicy Królewskiej i na nekropoli zachodniej (J.Y.Empereur) oraz badania podwodne w basenie Portu Wschodniego (F.Goddio) wniosły wiele nowych elementów dla odtwarzania topografii miasta oraz pewne korekty do planów Mahmud Beya.